Recenzja książki – Ostatnie słowo

Przed Wami krótka i subiektywna recenzja książki Hanif Kureishi pt. Ostatnie słowo. Zapraszam.

Recenzja książki: Hanif Kureishi „Ostatnie słowo”

Ostatnie słowo to, na przekór tytułowi, książka niedopowiedziana. Hanif Kureishi należy do grona twórców, którzy ostrożnie dawkują świat bohaterów. W efekcie otrzymujemy opowieść pisaną na wzór życia – nieprzewidywalną, twórczą i zawsze otwartą na nowe zakończenie.

Główną osią powieści jest powstająca biografia pisarza Mamoona, nieco zapomnianego dla literackiego światka podstarzałego playboya, alkoholika i domniemanego mordercy. Zadanie spisania dzieła zostaje powierzone Harremu – dobrze rokującemu twórcy, dopiero wchodzącego na ścieżkę zawodowej kariery. Nowa rzeczywistość otwiera przed obojgiem szanse na duży zarobek i szybką sławę. Tylko czy założenia z jakimi wejdą w relację, nie okażą się największą przeszkodą na drodze do celu?

Moja recenzja książki Hanif Kureishi Ostatnie słowo
Okładka książki Hanif Kureishi Ostatnie słowo

Hanif Kureishi to autor książek i scenarzysta specjalizujący się w trudnych tematach. Pakistańczyk dorastający w Wielkiej Brytanii, otwarcie porusza kwestie dostrzeganego przez lata rasizmu czy seksualizacji. Jego prace są zarazem intymne i szczere do bólu. Ostatnie słowo to ponoć druga najlepsza pozycja po Buddzie z przedmieścia ze światem multikulti w krzywym zwierciadle.

Hanif Kureishi ponownie nie powstrzymuje się od wtrącenia istotnych dla siebie elementów światopoglądowych. Jednak tym razem nie tyle obśmiewa, co zgłębia problem, dochodząc tym samym do uniwersalnych wniosków na miarę dojrzałego autora. Nic nie jest tym, czym wydaje się na pierwszy rzut oka. Tak jest też z książką Ostatnie słowo, która mocno zaskakuje. To rozprawa z bolesną przeszłością w najlepszym wydaniu.

Autor prowadzi z czytelnikami grę pozorów, zapraszając do porzucenia bezpiecznej strefy komfortu. Harry, który zdaje się pociągać za sznurki w pasjonującej rozgrywce na intelekty z Mamoonem, niespodziewanie wywarza drzwi prowadzące do skrywanych słabości, popędów i emocji. Historia Ostatniego słowa to ważna lekcja o tym, że najłatwiej zobaczyć swoje odbicie w drugim człowieku. Pełna inteligentnych i nieraz gorzkich dialogów historia jest receptą na rzeczywistość coraz częściej przysłanianą przez kreację.

Copywriter – najstarszy zawód świata

Czy zastanawiało Cię kiedyś jak stary jest proceder pisania za pieniądze? Czy jest uczciwy? Czym zajmuje się copywriter i po co został „stworzony”? I co z tym wszystkim ma wspólnego twój znienawidzony polityk?

Retoryka-Polityka

Obco brzmiąca nazwa copywriter jest w gruncie rzeczy starym i poczciwym królem przebranym w nowe szaty. To – najprościej ujmując – osoba pisząca teksty na zamówienie. I nie ma w tym nic odkrywczego, bo zasady zawodu opisał już w 4 w p.n.e. Arystoteles w dziele: Poetyka-Retoryka. Tylko co z tego wszystkiego wynika dla nas, zwykłych ludzi? Wbrew pozorom – bardzo dużo.

Od demokracji do mojej racji

Rozwój wymowy jako odrębnej sztuki ma swój początek w koloniach greckich na Sycylii i w Atenach. Pierwsze zalążki demokratycznych sądów rozstrzygały sprawy obywateli na zasadzie głosowania zwykłych obywateli – całkiem przypadkowych przedstawicieli polis.

Założenie równości i sprawiedliwości dosyć szybko obnażyło swoje wady. O czyimś dalszym „być albo nie być” decydowało grono niezbyt wykształconych mieszkańców. Dlatego szukano pomocy u osób znających stosowne środki przekonywania tłumu. Tak wykształciła się grupa zawodowych pisarzy mów.

Dziś podobną pracę wykonuje copywriter pracujący na zlecenie. Scenariusze reklam, artykuły do gazet, opisy na etykiety produktów spożywczych – to tylko mały wycinek tego, czym może zająć się copywirter. Zasady działania są całkiem podobne co kiedyś, niemniej zmieniły się wiedza, wymagania klientów, ale i samo podejście wykonawców.

Kto posiada władzę

Kulturze starogreckiej towarzyszyła szczególna wiara w moc słowa mówionego i troska o umiejętność pięknego, przekonywującego przemawiania. Twórcami gatunku wymowy popisowej byli sofiści. To oni jako pierwsi doszli do uproszczenia, że większość poglądów ludzkich ma wartość wyłącznie relatywną i że w związku z tym poddają się skutecznemu kształtowaniu.

Dzisiejsza interpretacja sprowadza to przekonanie do wniosku, że każdy argument jest dobry, jeśli za jego pomocą uzyskamy pożądany cel. W ten sposób powstają przekazy, których jedynym celem jest zwrócić naszą uwagę. Dzieli nas przepaść z retoryką w pojęciu Arystotelesa, która miała dążyć  przede wszystkim do odkrycia prawdy.

Zawsze to, co prawdziwe i lepsze, jest już z natury łatwiejsze do udowodnienia i bardziej wiarygodne.

Jak dalece nam do tamtych ideałów, niech świadczą dzisiejsi mówcy popisowi – politycy obiecujący rzeczy niemożliwe do spełnienia czy twórcy szokujących newsów, które znikają z naszej pamięci tak nagle, jak nagle się w niej pojawiły. Na samym końcu łańcucha pokarmowego jesteśmy my – odbiorcy – coraz chętniej uciekający w swój świat. Marketing nigdy nie miał się lepiej? Tylko czy sami temu nie przeczymy, skoro z coraz większą premedytacją odgradzamy się od radia, prasy i telewizji?

Prawdziwy cel wypowiedzi

Największą zaletą Poetyka-Retoryka jest jej ponadczasowość. Z założenia podręcznik, dla wielu okaże się odpowiedzią na dzisiejsze szaleństwo świata ogarniętego chęcią zysku. Retoryka-Poetyka przekazuje prawdę o zawodzie copywritera taką jaką jest, oraz przestrzega czym może się stać, gdy stracimy z oczu pierwotny sens słów.

Copywriter - narzędzie w rękach odpowiedniej osoby
Dzisiejszy marketing opiera się na wywoływaniu emocji

Szanując słowo, szanujemy mówcę i podążamy za celem wypowiedzi czyli… szczęściem. Według Arystotelesa mówimy nie po to, by zarobić, sprzedać, ani nawet by wyzwolić w ludziach szczęście. Działamy na rzecz szczęścia i dobra innych. Szczęście daje niezależność życiowa, życie bezpieczne i pełne przyjemności, bogactwo oraz zdrowie. Jego przejawami* muszą więc być:

szlachetne urodzenie
posiadanie wielu uczciwych przyjaciół
bogactwo
liczne potomstwo
piękna starość
zdrowie, uroda, siła, odpowiedni wzrost, uzdolnienia sportowe
dobre imię, szacunek
sprzyjający los

*W te czułe punkty celują przede wszystkim reklamy

Copywriter – Dwie drogi do celu

Grecki filozof przekonywał, że umiejętność pięknego wypowiadania się (przemawiania oraz pisania) jest gwarantem władzy oraz tego, co się z nią bezpośrednio wiąże – bogactwa. Na nasze nieszczęście nie chodziło mu o bogactwo w dzisiejszym rozumieniu lecz mądrość.

Przez drobny błąd w interpretacji, do pozornie tego samego celu (bogactwa) prowadzą nas dwie drogi. Jedna przez trudy samorozwoju (prawdę) oraz druga, usłana kłamstwem i manipulacją. Jedni i drudzy zdobędą swój wymarzony cel, lecz którzy z nas będą naprawdę szczęśliwi? Według Arystotelesa tylko Ci pierwsi.

To przestroga dla wszystkich życiowo ostrożnych i rozważnych lub chciwych. Nie da się robić wielkich rzeczy, wiecznie pochwalając przeciętność. Historia ludzkości składa się z momentów, w których mówiono nam, że czegoś nie da się zrobić, a później udowadnialiśmy, jak bardzo się mylili.

Mówić potrafimy wszyscy, a słuchać i rozumieć…?

Wierzę, że słowa nigdy nie będą tylko słowami. By tak się stało, musiałyby całkowicie zatracić swoje znaczenie. Zbliżamy się w tę stronę, gdy przekraczamy granicę tego, co możemy powiedzieć za pieniądze. W świecie pełnym ideałów, towarem deficytowym pozostaje szczerość. Jeśli już chcemy sprzedawać bajki, to zadbajmy, by były piękne.

Tanie pozycjonowanie – przykłady

Teksty SEO to stosunkowo najtańsza pozycja w portfolio copywritera. Nic dziwnego, bo są one znanym sposobem na tanie pozycjonowanie. Z pozoru proste do napisania i krótkie artykuły skutecznie weryfikują umiejętności pisarskie. Cechy dobrego SEO copywriting to:

  • zwięzłość
  • lekkość czytania
  • odpowiedni dobór słów kluczowych

Poniżej przykładowe teksty na różne tematy. Widoczne w nich pogrubienia to właśnie frazy kluczowe czyli te, których głównym zadaniem jest pozycjonowanie tekstu w wynikach wyszukiwarki.

Tanie pozycjonowanie – podstawy

Frazy kluczowe to dobry sposób na tanie pozycjonowanie. Nie zapominajmy jednak, że ich zagęszczenie w tekście nie może być ani za małe ani za duże. W przeciwnym wypadku całe pisanie okaże się być mało skuteczne. Pod spodem przykład podstawowego seo copywritingu, który pozycjonuje frazę: domki na Mazurach. Tekst ma odpowiednią długość, zagęszczenie fraz kluczowych i dobrze dobrane akapity (w tym jeden z frazą kluczową).

Kraina tysiąca jezior

Słyszymy domki letniskowe, myślimy Mazury. Trudno o równie oczywiste i przyjemne skojarzenia z życia codziennego. Kraniec północno-wschodniej Polski słynie z wyjątkowej rzeźby polodowcowej, bogactwa rzadkiej fauny i flory. To także historia, w której odnajdziemy wpływy pruskie sięgające aż XIII wieku. Tych kilka pozornie niezwiązanych ze sobą elementów układa się w wielobarwny obraz Mazur – krainy 1000 jezior – synonimu niezapomnianej przygody i relaksu. A domki na Mazurach są spełnieniem tych marzeń.

tanie pozycjonowanie na przykładzie frazy domki na Mazurach
Dom w krajobrazie Mazur

Domki na Mazurach

Nie ma drugiego takiego miejsca oferującego całoroczny wypoczynek jak Pojezierze Mazurskie. Łagodny klimat latem i ogromne możliwości aktywnego spędzania czasu w porze zimowej sprawiają, że domki na Mazurach są pewną inwestycją. Wstajemy o świcie, pakujemy wędki i wyruszamy na ryby. Przedzieramy się rowerem przez dolinę Rospudy. Wypożyczamy kajak i wiosłujemy na odległy brzeg zmagając się ze znoszącym nas prądem. Oddajemy się sportom zimowym w Gołdapi. Organizujemy rejs statkiem a nawet schodzimy pod powierzchnię w poszukiwaniu wraku holownika Arabella.  Przemierzamy pojezierze mazurskie wzdłuż i wszerz mając wrażenie, że ta przygoda nigdy się nie skończy…

Przekonaj się, że warto

Niewielkie domki na Mazurach będą dla Ciebie idealnym wyborem, jeśli cenisz sobie komfort z dala od wielkomiejskiego zgiełku. Mazury nie kończą się na Mamrach i Śniardwach, one się tam dopiero zaczynają. Odwiedź okoliczne wsie tętniące innym życiem lub zrelaksuj w popularnym kurorcie w Mikołajkach. Sam zdecyduj czym Mazury będą dla Ciebie. Podobno wystarczy, że przyjedziesz tu raz, a ich urok wkrótce przyciągnie Cię do siebie z powrotem.

Jak napisać książkę?

W pisaniu książki nie pomogą utarte schematy, kursy czy poradniki. To czego naprawdę potrzebujesz to talent, znajomość podstaw i ciężka praca. Możesz ewentualnie przeczytać jeden z kolejnych poradników pt. Jak napisać książkę? Nie licz jednak na proste rozwiązania, bo do sukcesu nie prowadzi tylko jedna droga. Czy masz talent? Pokaże to czas i ciężka praca. Jeśli naprawdę go posiadasz, napiszesz świetne dzieło.

Dla kogo piszesz?

Pisanie książek już dawno stało się biznesem jak każdy inny. Nikogo nie bawi tworzenie sztuki dla sztuki, chyba że nie przeszkadza Ci zapełnianie szuflad w wolnym czasie. Piszesz, by przekonać do siebie nieliczną grupę ludzi, że to dobra historia. Taka, którą trzeba znać. Jeśli wywnioskowałeś, że to bez znaczenia czy książka jest napisana dobrze czy źle, nie możesz być dalszy od prawdy. Aby historia się sprzedała, musi być świetnie napisana a to dopiero początek. Nic nie zagwarantuje, że zostanie wydana, ale dobrze napisany tekst daje większe szanse na bycie zapamiętanym jako zdolny i kreatywny autor. A to już bardzo dużo.

Pisanie to prosta sprawa. Siedzisz tylko i gapisz się w pustą kartkę, aż na czole wystąpi krwawy pot.

Musisz twardo stąpać po ziemi. Jeśli pracujesz nad dziełem, które nie jest typowe dla wymagań rynku, wiedz że czeka cię jeszcze trudniejsza droga do przebycia. Często zdarza się, że wydawnictwa chcą zmian w twojej fabule. To gorzka pigułka do przełknięcia dla każdego twórcy. Tym bardziej powinieneś postarać się, by książka była dopracowana. Taka, w której mimo „wad” ktoś na górze zobaczy potencjał wart wynagrodzenia. Może to okrutne, ale piszesz przede wszystkim dla recenzenta. To będzie pierwsza osoba, która przeczyta twoją książkę, oceni ją i wyda wyrok: tak lub nie. Trzeba mieć trochę szczęścia i liczyć na w miarę obiektywną ocenę.

Czego szukają recenzenci? Książki, która stanie się bestsellerem. Książki, której wstyd nie przeczytać. Dobra książka charakteryzuje się wciągającą fabułą, wyrazistymi postaciami, świetnym stylem. Właśnie po to musisz dowiedzieć się jak napisać książkę, która im się spodoba. Czy to Ci się podoba czy nie…

Postaw się na miejscu recenzenta. Czy książka zapowiada się na wielkie przeżycie? A może jest tylko ciekawa i wkrótce byś ją przeczytał, ale nie koniecznie w pierwszej kolejności? Książki są często traktowane jako drogi i zbędny wydatek, dlatego nie podstawiajmy czytelnikowi pod nos tanich sztuczek. Pewnie robiło to wielu przed tobą, zawsze z marnym skutkiem.

Jak pisać – krótko i na temat

Zwięzłość jest siostrą talentu. Rozwlekłość jest nudna, a nuda to najgorsze, co może spotkać opowieść z potencjałem. Czy należysz do osób, które kartkują książkę w poszukiwaniu akcji i pomijają przydługie opisy? Bez względu na twoją odpowiedź, tak właśnie robi większość czytelników. Niech w twojej książce każdy moment będzie znaczący. Pisz krótko i na temat.  To dotyczy także dialogów, w których każde słowo musi mieć znaczenie. Możesz oczywiście pozwolić sobie na rozbudowane akapity, ale nie trać z oczu tematu. Nie każ także domyślać się czytelnikowi o co ci mogło chodzić. Pisz tak jasno, jak na to pozwala sytuacja.

Jak napisać książkę, której nie pożre recenzent
Saturn pożerający swoje dzieci, Francisco Goya

Dzieje literatury znają też paradoksy takie jak książki nieudane. Nie udały się twórcom, ponieważ rozminęły się z pierwotnym zamierzeniem i przerosły zamysł, który leżał u ich źródła. Kiedy Fiodor Dostojewski przystępował do pracy nad Zbrodnią i karą, zamierzał napisać kryminał. Nie pozwolił mu na to styl i umiejętności szerszego spojrzenia psychologicznego. W efekcie powstało jedno z największych dzieł literatury traktujące o skutkach zbrodni. Nie licz jednak na to, że twoja książka jakoś się obroni. Nikt nie ma czasu ani ochoty dochodzić w niej prawdy. Czytanie ma sprawiać czystą przyjemność.

Pisz w stylu

Każdy autor ma własny styl, który kształtuje z kolejną zapisaną stroną. Wrodzony styl do pewnego stopnia zdradza jakich książek można się po nim spodziewać. Kryminał jest pisany zazwyczaj charakternym, ciętym językiem, z minimalną ilością dialogu. Powieść wiąże się z rozbudowanymi relacjami bohaterów, więcej zależy od dialogu i nastroju. Styl powinien oddawać wybrany gatunek literacki. Jeśli już wybierzesz jeden z nich, trzymaj się go. W świecie ciągłej rywalizacji, musisz stworzyć dla siebie spójny wizerunek, z którego będziesz znany. Eksperymentowanie zostaw sobie na czas, gdy już wyrobisz nazwisko. Do tego czasu skup się na dopracowaniu tego w czym jesteś dobry.

Jak napisać książkę – Podsumowanie

Znasz oczekiwania, jakie stawiają książce recenzenci i tym samym poznałeś definicję dobrej książki. Reszta należy już do ciebie. Jak napisać książkę, by nikt nie przeszedł obok niej obojętnie? Dla lepszego zrozumienia swojego gustu literackiego możesz wykonać proste ćwiczenie. Wypisz tytuły książek, które najbardziej lubisz i uzasadnij swoje zdanie. Napisz recenzję dla dowolnie wybranej książki. Oceń jej wątek główny, oryginalność, bohatera, dialogi i stwórz krótkie streszczenie, w którym zawrzesz wszystkie najważniejsze cechy opowiadania.

Seo copywriting – Jak (nie) pisać?

Pisanie z pasji czy dla pieniędzy? Szybko i tanio vs dokładnie i drogo? Przed takim wyborem prędzej czy później stanie każdy autor tekstów i jego zleceniodawca. Chcesz mądrze wybrać osobę do współpracy? Seo copywriting – Jak (nie) pisać? to krótki przewodnik po najczęściej popełnianych błędach copywriterów i ludzi, którzy im zaufali. Zapraszam do lektury.

Dwie strony medalu

Nie ma nic złego w pisaniu słabych tekstów… do momentu aż ktoś ich nie kupi. Internet zalewa fala bezwartościowych artykułów. I choć brakuje im polotu, jakimś pokrętnym sposobem lądują na pierwszych pozycjach wyszukiwania.

Jak to się dzieje?

Istnieją metody pisania seo copywriting, które szybko zwiększają poczytność. Niestety w rękach niedoświadczonego copywritera, mogą przynieść  skutek odwrotny do zamierzonego. Dlatego dobrze się zastanów komu powierzasz przyszłość swojego portalu.

Teksty spod kalki

Jedna ze starych prawd głosi, że jeśli coś nie generuje zainteresowania, umiera. Być może dlatego statystyki są nową miarą sukcesu w Internecie. Staliśmy się zakładnikami liczb, które przesądzają o tym co wartościowe (opłacalne) a co nie warte naszego zachodu. W takiej presji powstają artykuły, których jedynym celem jest wygenerowanie odwiedzin.

Dobry seo copywriting opiera się na kreatywności
W pisaniu liczy się kreatywność

System, który sprawdza się w przypadku dużych marek, zupełnie nie zdaje roli w średnich i małych przedsiębiorstwach. Różnią je priorytety, cele i środki jakimi dysponują. Budowanie strony internetowej od podstaw wymaga patrzenia w szerszej perspektywie.  Każdy podejmowany ruch będzie pracował na dopiero zdobywaną pozycję marki. Dlatego nie możesz sobie pozwolić na kopiowanie czyjejś drogi i… tekstów seo copywriting.

Odwróć sytuację

Gdy siła Twojego przeciwnika opiera się na ilości (wyświetleń, odwiedzin), Ty buduj swoją na jakości. Marketing to nie przekrzykiwanie się na zatłoczonym rynku. Nowoczesny marketing polega na budowaniu relacji opartej na dzieleniu pasji, idei.

Autentyczność jest towarem deficytowym, za który jesteśmy skłonni zapłacić.

Jeśli zależy Ci na stworzeniu wysokiej jakości strony lub bloga, nie gódź się na ustępstwa. Wymagaj treści jaką chcesz widzieć, spójnej z Twoją osobą, poglądami i charakterem. W przeciwnym razie nie zbudujesz sieci kontaktów, które są kluczem do sukcesu w każdym biznesie.

Dobry seo copywriting

Czy uważasz, że Twoim największym problemem jest mało odwiedzin na stronie? Możesz to szybko zmienić, lecz pamiętaj, że łatwo zdobyta popularność bywa kapryśna. Dlatego nie traktuj jej priorytetowo.

Kto wie o Twoim biznesie więcej od Ciebie? Możesz zajmować się rzeczami dalekimi od spektakularnych (np. produkować śrubki), ale z pewnością jest w nich coś, co skłoniło Cię do poświęcenia im swojego czasu i uwagi. Podziel się tą pasją z innymi na swojej stronie.

seo copywriting wymaga dużej precyzji

Kilka słów od autorki

Niezależnie od formy większość twórców nienawidzi marketingu. Wolą skupić się na tworzeniu, wymyślaniu, występowaniu czy pisaniu. Nie mogą znieść myśli o autopromocji. To ich dzieło mówi samo za siebie.

Brzmi znajomo?

Dlatego jeśli widzisz copywritera określającego się mianem „eksperta”, wiedz że prawdopodobnie chciałby za takiego uchodzić. Dobry copywirter jest przede wszystkim dobrym słuchaczem. Wie, co ma robić, ale to zleceniodawca mówi mu jak chce to osiągnąć. Wzajemne dzielenie pasji i zrozumienie mogą przerosnąć oczekiwania i o to chodzi w dobrym copywritingu.

Najważniejsze wnioski:

  • Dobry copywriter stale się rozwija, nie osiada na laurach
  • Sukces w Internecie to dobre relacje z odwiedzającymi
  • 1 stały czytelnik jest wart więcej niż 100 przypadkowych odwiedzających

Kultura Japonii zamknięta w anime

Japońskie społeczeństwo jest żywym przykładem na to, że sztywna hierarchia rodzi silne frustracje. I choć pozycja cesarza jako najwyższego władcy zdążyła już dawno osłabnąć, pewne normy kulturowe wcale nie straciły na swojej aktualności. W kraju żyjącym przyszłością, odnajdziemy zaskakująco wiele z zamierzchłej historii. A to oznacza, że napięcia i konflikty typowe dla dawnej struktury Japonii możemy obserwować także dziś. Szczególnie mocno odzwierciedla się to w sztuce anime będącej odzwierciedleniem skrywanych lęków i niezaspokojonych pragnień.

Japońskie panowanie

Przyszłością każdego narodu są dzieci. To w jaki sposób dorastają, zdradza aspiracje i wymagania stawiane im przez dorosłych. Japońskie szkolnictwo, oprócz wysokiej efektywności, słynie także z surowości. Staranność, porządek i dyscyplina są najwyżej cenionym dobrem, gwarantującym siłę i dostatek na osamotnionej wyspie. Kultura Japonii wymaga od każdego obywatela maksimum zaangażowania w sprawy społeczności.

kultura japonii w filmach anime
android, Hajime Soroyama

Już od najmłodszych lat, dzieci wdrażane są w rolę przyszłych pracowników. Ciasny gorset szkolnych zasad i nakazów z jednej strony każe odreagowywać złość na rówieśnikach, z drugiej zamyka usta ofiarom i świadkom przemocy. Za jakiś czas, im wszystkim przyjdzie spędzić w pracy średnio 12 godzin dziennie. Bez szans na urlop czy lepsze perspektywy. Pracodawca opłacający studia ma pełne przyzwolenie wymagać od podwładnych oddania firmie. Nawet za cenę zdrowia czy życia osobistego.

Dokąd zaprowadzi chęć przekraczania granic własnej wytrzymałości?

Między innymi to zagadnienie towarzyszyło twórcom kultowych animacji japońskich sprzed 20 lat. Neo Tokyo, Cowboy Bebop, Psycho Pass czy Akira w przystępny sposób ukazują wizję czekającej nas przyszłości. Czy to jedynie wytwór wyobraźni autorów czy rzeczywistość spełniająca się na naszych oczach?

Kultura Japonii to sen na jawie

Futurystyczne dzieła jak kultowe Ghost in The Shell odwołują się do najbardziej aktualnych tendencji filozoficznych we współczesnej kulturze tj.  post- i transhumanizm. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że film powstał ponad dwie dekady temu. Dziś jesteśmy świadkami zmian, które przybliżają nas do koncepcji, uznawanej początkowo za wytwór wybujałej fantazji. Widzimy jak roboty wychodzą poza początkowo dane ramy statystów. Nie tylko przejmują obowiązki pracowników, ale dosłownie zajmują ich miejsce.

kultura japonii w filmie ghost in the shell
kadr z filmu Ghost in the shell

Podpięcie mózgu do maszyny czyli stworzenie humanoida, istoty wyższej i bardziej zaawansowanej technologicznie, może być następną formą radzenia sobie z ograniczeniami natury. W filmach anime ukazywana w kontekście wydobywania informacji, najczęściej poprzez wtargnięcie do czyjegoś umysłu bez zgody jego właściciela. Budzi lęk o utratę kontroli i świadomości, czyli tego, co definiuje indywidualność każdego z nas.

Film Ghost in The Shell poddawał w wątpliwość konstruowanie ludzkiego ciała pozbawionego duszy. Obecnie Japończycy stoją przed wyzwaniem stworzenia powłoki, która wygląda i zachowuje się jak ludzka.  W Tokijskim Muzeum Robotów można sprawdzić granicę swojej tolerancji w spotkaniu z  humanoidem pozbawionym włosów, zmarszczek oraz kończyn.  Reakcje odwiedzających posłużą do odnalezienia tego, co niezbędne do bycia uznanym za człowieka. Wbrew temu, co podpowiada nam religia katolicka, kultura Japonii nie zna żadnych ograniczeń etycznych. Być może wynika to z faktu, że Japończycy to w zdecydowanej większości (ponad 90%) ateiści.

Zakorzenione zło

Twórczość od wieków stanowiła ujście dla najgłębiej skrywanych lęków.  Pod powierzchnią agresywności i futuryzmu, sztuka japońska zdaje się powracać do najstarszych pytań o istotę człowieczeństwa: bezpieczeństwo, pokój, przemoc, skrępowanie, cenę wolności i sens poświęcenia. Można nawet odnieść wrażenie, że wstępując na  drogę jutra, Japończycy obawiają się o utratę czegoś o wiele cenniejszego, pierwotnego i niemal ludzkiego. Jedno jest pewne, jeśli czekają nas zmiany, to za sprawą Japonii. Ona prawdopodobnie jako pierwsza przekroczy barierę tego, co było dotąd uznawane za niemożliwe.

Oryginalne zegary wiedeńskie

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy rodzinna pamiątka po dziadku ma wartość nie tylko sentymentalną?
  • Jak odróżnić oryginalny zegar wiedeński i ustalić jego pochodzenie?
  • Czy kolekcjonerstwo to opłacalny pomysł na biznes?

Zegarmistrzostwo austriackie słynęło z wyjątkowej precyzji oraz nowatorskich rozwiązań.  Nic dziwnego, że oryginalne zegary wiedeńskie są określane mianem najlepszych, jakie kiedykolwiek wyprodukowano. Aby zrozumieć ten fenomen musimy cofnąć się do pierwszej połowy XIX wieku, skąd pochodzą unikalne wiedeńczyki.

Historia oryginalnego zegara wiedeńskiego

Wizualnie przechodziły drogę od skomplikowanych aparatów wskazujących położenie planet, przez ciekawe stylistycznie puzderka, na prawdziwych ruchomych dziełach sztuki kończąc. Jedno pozostawało niezmienne – zegary ceniły się bardzo wysoko, dlatego posiadali je tylko nieliczni. Dopiero w XVII wieku regulatory stały się integralnym elementem wystroju wnętrz bogacącej się klasy średniej i wyższej. Za zachodnią granicą szczególnie dużą popularnością cieszyły się zegary wiedeńskie Dachluhr (dosł. z daszkiem). Dzięki małym rozmiarom mieściły się w praktycznie każdym pomieszczeniu a ich klasyczna, prosta linia była łatwa w aranżacji. Doceniają to także współcześnie styliści wnętrz, kolekcjonerzy i amatorzy antyków.
przykładowe oryginalne zegary wiedeńskie
oryginalne zegary wiedeńskie
Zegary niemieckie. Więcej informacji: beata@kopiprojekt.pl

Trudny rynek

Po czym poznamy, że mamy do czynienia z zegarem wysokiej klasy?Oczywiście po wyglądzie, który zdradza dokładność i piękno wykonania. Oryginalne zegary wiedeńskie to przede wszystkim oszczędny, surowy styl wydobywający kunszt rzemieślników. Prawdziwą plagą na rynku wtórnym są bijące po oczach ozdobniki, świadczące o nieudanej próbie imitacji oryginału. Sprzedający potrafią też sprytnie stylizować pochodzenie zegara postarzając go częściami pochodzącymi z innych mechanizmów. Dlatego już na wstępie zadajmy sobie pytanie czy tarcza, skrzynia i rzeźbienia tworzą spójną całość. Czasem warto zdać się na pierwsze wrażenie i trzymać z dala od czegoś, co wydaje się mieć zaburzone proporcje czy niespotykaną formę.

Przesądzą detale

Z kupnem zegara jest jak z kupnem samochodu. To jedyny taki przedmiot, który nazywany antykiem, wciąż żyje i pracuje.  Wymagamy od niego czegoś więcej niż ładnego wyglądu, liczy się także to, jak działa. Zegary wiedeńskie są stosunkowo młode, więc teoretycznie powinny zachować się w dobrym stanie.
Rzeczywistość bywa różna – zegary w dobrym stanie i w niskiej cenie często okazują się pochodzić z końca XIX wieku, kiedy były produkowane masowo w fabrykach niemieckich. Nie pomogą sygnatury i niskie numery seryjne – to z pewnością nie są niepowtarzalne zegary wiedeńskie wykonywane ręcznie.
Zależy Ci na pewnej inwestycji? Rada jest jedna: musisz wiedzieć na co zwrócić uwagę przy zakupie.

Tak powstawały oryginalne zegary wiedeńskie

Najważniejsza w zegarze była szafka – jednoczęściowa, ręcznie szlifowana, którą następnie pokrywano okleiną machoniową. Wstawiano przeszklenia na front drzwi i po bokach, by można było podziwiać pracujący obciążnik. Zwieńczeniem zegara była okrągła tarcza ze szkła mlecznego z lekko matową powłoką.  W tarczy dla kolekcjonera liczą się cyfry – odnawiane mogą mieć ostre krawędzie, podczas gdy oryginalne będą gładkie. To samo tyczy się często podrabianej sygnatury. Wskazówki wykonywano w różnych wariantach wzorniczych, ale zawsze z tego samego materiału – oksydowanej na niebiesko stali.  Jeśli były zdejmowane, być może komuś zależało na dostaniu się do mechanizmu. W jakim celu? Nie zaszkodzi zapytać. Szukajmy zegarów zadbanych, z aktualnym przeglądem i na oryginalnych częściach a nie wpadniemy w pułapkę. Kapitalna renowacja mija się z celem, bo przeważnie przewyższa cenę wyjściową.

Kupić sobie trochę czasu…

Problem z antykami polega na tym, że jest ich tylko ograniczona ilość, a będzie jeszcze mniej. Idealnie zachowane oryginalne zegary wiedeńskie w większości trafiają za granicę – do Niemiec, Austrii, Holandii.  W Polsce coraz trudniej o egzemplarze w takim stanie. Jednak nic straconego, bo gdzie jedni widzą przeszkodę, inni budują mosty. Kolekcjonerstwo już dawno stało się opłacalną, niszową gałęzią biznesu. Dysponując wiedzą o zegarach i umiejętnościami w handlu, mamy szansę wzbogacić się o piękny egzemplarz i nie przepłacić. Jedno jest pewne – ceny mogą rosnąć i spadać, lecz zabytkowy zegar niezmiennie zyskuje na wartości.